nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym przy zaległej fakturze

Czym jest nakaz zapłaty

W postępowaniu upominawczym sąd może wydać nakaz zapłaty na podstawie pozwu, bez wcześniejszej rozprawy i wysłuchania pozwanego. Nie oznacza to, że twierdzenia wierzyciela zostały już sprawdzone w pełnym postępowaniu dowodowym. Pozwany otrzymuje możliwość zakwestionowania żądania. Jeśli przesłanki wydania nakazu nie są spełnione, sprawa wymaga dalszego rozpoznania według właściwych reguł. Sama faktura nie daje bezwarunkowego prawa do uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia.

Nie należy utożsamiać postępowania upominawczego z postępowaniem nakazowym. Są to różne tryby, z odmiennymi wymaganiami oraz środkami zaskarżenia. Wybór sposobu dochodzenia roszczenia zależy między innymi od dokumentów i charakteru sprawy. Dla przedsiębiorcy praktyczne znaczenie ma przygotowanie pozwu, który jasno wskazuje strony, żądaną kwotę, termin wymagalności i fakty uzasadniające zapłatę. Nie wystarczy samo przekonanie, że kontrahent nie powinien dłużej zwlekać z przelewem.

Dokumenty potrzebne przed pozwem

Zbierz umowę, zamówienie, potwierdzenie dostarczenia towaru lub wykonania usługi, faktury i korespondencję. Przygotuj historię wpłat oraz wyjaśnij sposób ich zaliczenia. Jeżeli kontrahent zgłaszał wady, odmówił odbioru albo powołał się na potrącenie, uwzględnij także te dokumenty. Ukrycie istnienia sporu przed samym sobą utrudnia ocenę ryzyka. Dowody powinny potwierdzać zdarzenia tworzące roszczenie, a nie tylko fakt wysłania dokumentu księgowego.

Sprawdź dane pozwanego i adres potrzebny do doręczeń, właściwość sądu oraz umocowanie osoby działającej za wierzyciela. Przy kilku fakturach przygotuj osobne salda i terminy wymagalności. Opisz wcześniejsze próby pozasądowego rozwiązania sporu albo przyczynę ich braku. Zachowaj wezwanie do zapłaty wraz z odpowiedzią. W postępowaniu gospodarczym moment przedstawienia twierdzeń i dowodów ma istotne znaczenie, dlatego nie odkładaj kompletowania materiałów do chwili otrzymania sprzeciwu.

Jak ustalić żądaną należność

Najpierw ustal wymagalną należność główną po uwzględnieniu wszystkich rozliczeń. Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, wcześniej nazywana ustawą o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, reguluje dodatkowe uprawnienia wierzyciela. Przy braku uzgodnionego terminu przewiduje zasadę 30 dni po spełnieniu ustawowych warunków. Między przedsiębiorcami istotna jest granica 60 dni, a jej przekroczenie wymaga spełnienia przesłanek dotyczących wyraźnego uzgodnienia i uczciwości wobec wierzyciela.

W relacji dużego dłużnika i wierzyciela z sektora MŚP termin nie może przekroczyć 60 dni. Standardowa stawka odsetek handlowych to stopa referencyjna NBP plus 10 punktów procentowych, z odrębnością dla publicznych podmiotów leczniczych. Rekompensata wynosi równowartość 40 euro do 5000 zł włącznie, 70 euro powyżej 5000 zł i poniżej 50000 zł oraz 100 euro od 50000 zł wartości świadczenia. Każde żądanie dodatkowe powinno mieć ustaloną podstawę.

E-sąd a postępowanie przed właściwym sądem

E-sąd prowadzi elektroniczne postępowanie upominawcze. Pozew składa się elektronicznie, opisując dowody bez dołączania ich w sposób właściwy dla zwykłego pozwu. Brak załączników nie zwalnia z posiadania dokumentów ani z obowiązku podawania prawdziwych faktów. W tym postępowaniu można dochodzić roszczeń, które stały się wymagalne w okresie 3 lat przed wniesieniem pozwu. Jest to warunek proceduralny, który nie zastępuje badania przedawnienia danego roszczenia.

Jeśli w elektronicznym postępowaniu upominawczym nie ma podstaw do wydania nakazu, sąd umarza postępowanie. Nie dochodzi wtedy do prostego przekazania sprawy do zwykłego rozpoznania. Podobnie skuteczny sprzeciw prowadzi do umorzenia w zakresie, w którym nakaz utracił moc. Wierzyciel może potrzebować nowego pozwu przed właściwym sądem. Zachowanie określonych skutków wcześniejszego pozwu zależy od spełnienia wymogów ustawowych, w tym terminu kolejnej czynności, więc wymaga osobnego sprawdzenia.

Sprzeciw i dalszy przebieg sprawy

W zwykłym postępowaniu upominawczym skuteczny sprzeciw powoduje utratę mocy nakazu w zaskarżonej części, a sprawa jest dalej rozpoznawana. To istotna różnica wobec elektronicznego postępowania upominawczego. Pozwany może kwestionować wykonanie usługi, wysokość długu, wymagalność lub przedawnienie. Otrzymanie sprzeciwu wymaga analizy konkretnych zarzutów i terminowej odpowiedzi, zgodnie z zarządzeniami sądu. Nie zakładaj, że wcześniejsze wydanie nakazu przesądza wynik późniejszego postępowania.

Termin i sposób zaskarżenia odczytuje się z pouczenia doręczonego wraz z nakazem. Mają na nie wpływ również okoliczności doręczenia, dlatego nie należy stosować jednej daty do każdej sprawy. Jeżeli nakaz nie zostanie skutecznie zaskarżony, może się uprawomocnić. Przed egzekucją potrzebny jest tytuł wykonawczy, co co do zasady oznacza prawomocny nakaz zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Uzyskanie dokumentu nie przesądza jeszcze o majątku dłużnika i faktycznej spłacie.

Przedawnienie i uporządkowanie danych

Ogólny termin przedawnienia roszczeń związanych z działalnością gospodarczą wynosi 3 lata, ale nie obejmuje bez wyjątku każdej faktury. Szczególne terminy dotyczą między innymi określonych roszczeń z zawodowej sprzedaży. Samo wezwanie do zapłaty nie przerywa przedawnienia. Przy wyborze postępowania oceń także skutki umorzenia, prawidłowość pozwu i ewentualną potrzebę jego ponownego wniesienia. Gdy termin jest bliski, niewłaściwe założenie o skutkach czynności może mieć znaczenie dla możliwości skutecznego dochodzenia długu.

Konsekwencja wysyła przypomnienia i wezwania w imieniu wierzyciela, liczy odsetki i rekompensatę oraz przygotowuje dane do wniosku. Nie jest kancelarią i nie udziela porad prawnych, dlatego decyzję o trybie postępowania i odpowiedzi na zarzuty warto oprzeć na indywidualnej ocenie uprawnionego pełnomocnika.

Czytaj dalej

• Windykacja faktur koszt i porównanie sposobów odzyskania
• kontrahent nie płaci faktury jak uporządkować dalsze działania
• odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych w praktyce B2B